Het einde van de lange zomervakantie is aangebroken en ouders en kinderen zijn volop bezig met de voorbereidingen voor het nieuwe schooljaar. Schoolspullen worden aangeschaft, agenda’s ingevuld en routines opnieuw opgepakt. In al die drukte wordt één belangrijk aspect echter vaak over het hoofd gezien: de kwaliteit, pasvorm en het gebruik van de rugzak van je kind.

Zware, slecht passende of verkeerd ingepakte schoolrugzakken kunnen namelijk leiden tot overmatige belasting van de wervelkolom, juist in een fase waarin het lichaam volop in ontwikkeling is. Naarmate kinderen groeien, kunnen dergelijke belastingen bijdragen aan functionele verschuivingen in de wervelkolom, met uiteenlopende secundaire klachten tot gevolg. Denk hierbij aan nek- en hoofdpijn, schouderklachten, lage-rugpijn en zelfs klachten die doorwerken naar de benen.

De gevolgen van het ontwikkelen van lage-rugklachten op jonge leeftijd zijn bovendien niet gering. Ze gaan vaak gepaard met minder beweging, een meer zittende leefstijl, een verminderde kwaliteit van leven en in sommige gevallen zelfs psychologische stress [1].


Waarom een goede rugzak ertoe doet

De gezondheid van de wervelkolom is op elke leeftijd belangrijk. Bij kinderen, van wie het lichaam zich nog volop ontwikkelt, kan een zware of verkeerd gedragen rugzak extra spanning en ongemak veroorzaken. Het lichaam past zich hier vaak onbewust aan aan, wat kan leiden tot compensaties zoals:

  • een veranderde houding
  • ongelijke schouderstand
  • een scheefstand van het bekken

Dit zijn allemaal signalen dat de wervelkolom uit balans raakt.

Maak je je zorgen over het gewicht of de manier waarop je kind zijn of haar rugzak draagt? Dan kunnen de onderstaande richtlijnen helpen.


Waar moet je op letten bij het kiezen van een rugzak?

  • Grootte doet ertoe. De rugzak mag niet breder zijn dan de romp van je kind en moet niet lager komen dan de holte van de onderrug.
  • Kies bij voorkeur een rugzak met een gevormd en verstevigd rugpand, dat goed aansluit op de rug.
  • Ga voor een rugzak van lichtgewicht materiaal (bijvoorbeeld canvas) met twee gewatteerde schouderriemen voor extra draagcomfort.
  • Zorg dat de rugzak beschikt over verstelbare borst- en heupriemen.
  • Kies een rugzak met meerdere compartimenten, zodat het gewicht beter verdeeld kan worden.

Hoe draag je een rugzak op een veilige manier?

  • Zorg ervoor dat het totale gewicht van de ingepakte rugzak niet meer dan 10% van het lichaamsgewicht van je kind bedraagt [2].
  • Pak alleen de benodigde spullen in en laat overbodige items thuis. Maak indien mogelijk gebruik van kluisjes op school.
  • Plaats de zwaarste spullen zo dicht mogelijk tegen de rug en sluit alle ritsen volledig.
  • De onderkant van de rugzak hoort ter hoogte van de bovenrand van het bekken te hangen.
  • Gebruik altijd de borst- en heupriemen – ze zitten er niet voor niets.
  • Laat je kind beide schouderriemen gebruiken. Een rugzak over één schouder dragen is misschien ‘stoer’, maar zeker niet verstandig.
  • Draag de rugzak bij voorkeur niet langer dan 30 minuten achter elkaar.

Onze kijk bij UMOYA Chiropractic

Bij UMOYA Chiropractic maken we, als onderdeel van ons neuro-functioneel analyse, gebruik van een uitgebreid houdingsonderzoek. Hiermee brengen we eventuele neuro-functionele verschuivingen in houding en beweging in kaart.

Juist tijdens de groei is het belangrijk om deze veranderingen tijdig te herkennen en waar nodig te begeleiden. Hoe eerder dit gebeurt, hoe beter het lichaam zich kan aanpassen.

Twijfel je of de rugzak van je kind een rol speelt, of wil je simpelweg zeker weten dat je kind goed aan het schooljaar begint? Aarzel dan niet om een afspraak te maken. Zo begint je kind het schooljaar met een goed hoofd op gelijke schouders.

[1] Gunzburg, R. et al., 1999. Low back pain in a population of school children. European spine journal : official publication of the European Spine Society, the European Spinal Deformity Society, and the European Section of the Cervical Spine Research Society, 8(6), pp.439–43. Available at: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10664300

[2] Chen, Y.-L. and Mu, Y.-C. (2018) ‘Effects of backpack load and position on body strains in male schoolchildren while walking’. doi: 10.1371/journal.pone.0193648.